Gospodarka

Przeciętne zatrudnienie i wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw w październiku 2017 r.

Przeciętne zatrudnienie i wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw w październiku 2017 rokuDotyczy podmiotów, w których liczba pracujących przekracza 9 osób, prowadzących działalność gospodarczą w zakresie: leśnictwa i pozyskiwania drewna; rybołówstwa w wodach morskich; górnictwa i wydobywania; przetwórstwa przemysłowego; wytwarzania i zaopatrywania w energię elektryczną, gaz, parę wodną, gorącą wodę i powietrze do układów klimatyzacyjnych; dostawy wody; gospodarowania ściekami i odpadami oraz działalności związanej z rekultywacją; budownictwa; handlu hurtowego i detalicznego; naprawy pojazdów samochodowych, włączając motocykle; transportu i gospodarki magazynowej; działalności związanej z zakwaterowaniem i usługami gastronomicznymi; informacji i komunikacji; działalności związanej z obsługą rynku nieruchomości; działalności prawniczej, rachunkowo-księgowej i doradztwa podatkowego, działalności firm centralnych (head offices); doradztwa związanego z zarządzaniem; działalności w zakresie architektury i inżynierii; badań i analiz technicznych; reklamy,badania rynku i opinii publicznej; pozostałej działalności profesjonalnej, naukowej i technicznej; działalności w zakresie usług administrowania i działalności wspierającej; działalności związanej z kulturą, rozrywką i rekreacją; naprawy i konserwacji komputerów i artykułów użytku osobistego i domowego; pozostałej indywidualnej działalności usługowej.

Pracujący na umowę o dzieło i zlecenie w Polsce

W kontekście coraz bardziej złożonego i dynamicznie zmieniającego się rynku pracy, pojawiania i upowszechniania się nowych form zatrudnienia, pracodawcy częściej zawierają z pracownikiem także inne rodzaje umów, np. umowy cywilnoprawne, bądź proponują tzw. samozatrudnienie. Może mieć to zarówno wymiar pozytywny, pożądany i akceptowany przez obie strony (pracodawców i pracowników), jak i również negatywny, kiedy np. pracodawcy nie opłaca się zatrudniać pracowników na umowę o pracę i oferuje wyłącznie umowy zlecenia bądź nakłania/zachęca swojego dotychczasowego pracownika do założenia własnej działalności jedynie w celu obniżenia własnych kosztów, natomiast charakter wykonywanej przez niego pracy nie ulega zmianie.

Z uwagi na opisane powyżej niedoszacowanie danych dotyczących pracujących w ramach nietypowych form zatrudnienia uzyskanych na podstawie badania modułowego prezentacja wyników badania nie będzie zawierać danych bezwzględnych (z wyjątkiem podania wielkości głównych zbiorowości), a jedynie struktury.

Pracujący w nietypowych formach zatrudnienia

W okresie objętym badaniem wykonywanie jakiejkolwiek pracy w ramach nietypowych form zatrudnienia zadeklarowało 1087 tys. osób, co stanowiło 6,9% ogółu wszystkich pracujących3. Większość osób deklarujących pracę w ramach takich form stanowili mężczyźni – 55,4% (wobec 44,6% kobiet), natomiast biorąc pod uwagę miejsce zamieszkania znacznie przeważali pracujący mieszkańcy miast (79,4% wobec 20,6% dla mieszkańców wsi).praca-dzielo
Z całej zbiorowości pracujących wykonujących jakąkolwiek pracę w ramach nietypowych form zatrudnienia 700 tys. osób (4,4% ogółu pracujących) wykonywało taką pracę jako swoją pracę główną. Również wśród tej populacji większość stanowili mężczyźni (53,1%) oraz pracujący mieszkańcy miast (78,7%).
W związku z tym, że na zasadnicze pytania ankiety modułowej w części dotyczącej nietypowych form zatrudnienia odpowiadały jedynie osoby, które deklarowały wykonywanie pracy głównej w takiej formie (co zostało opisane we wcześniejszej części notatki), dalsza prezentacja wyników badania modułowego odnosi się wyłącznie do tej populacji.

Kobiety czy mężczyźni?

Spośród wszystkich pracujących to kobiety nieco częściej były zatrudnione na umowach innych niż oparte o przepisy Kodeksu pracy.
dzielo-lecenie-pracaOdsetek wykonujących pracę główną w oparciu o nietypowe formy zatrudnienia wśród pracujących kobiet stanowił 4,6%, podczas gdy wśród pracujących mężczyzn 4,3%. Natomiast, jak już wspomniano wcześniej, w samej populacji osób wykonujących pracę główną w oparciu o nietypowe formy zatrudnienia (podobnie jak w całej populacji pracujących) przeważali mężczyźni.

 

Źródło: GUS, Pracujący w nietypowych formach zatrudnienia, 2016 r.

Bieda i ubóstwo w Polsce

Ubóstwo, to pojęcie, które z jednej strony określa warunki życia jednostki, a z drugiej strony wskazuje na nierówności i sprzeczności występujące w społeczeństwie. Chociaż nikt nie kwestionuje
faktu, że ubóstwo jest zjawiskiem wielowymiarowym, to dla polityki społecznej podstawowe znaczenie
ciągle mają informacje dotyczące zasięgu ubóstwa ekonomicznego. Podstawę publikowanych przez
GUS w sposób regularny danych dotyczących zasięgu ubóstwa ekonomicznego w Polsce stanowią
wyniki badań budżetów gospodarstw domowych. 

Podobnie jak w poprzednich latach, zasięg ubóstwa skrajnego na wsi był w 2014 r. ponad dwukrotnie wyższy niż w miastach. Różnica ta jest szczególnie wyraźna, gdy sytuację na wsi
porównuje się z sytuacją w największych miastach (500 tys. lub więcej mieszkańców). W skrajnym
ubóstwie żyło w 2014 roku prawie 5% mieszkańców miast (od ok. 1% w największych miastach, do prawie 9% w miastach poniżej 20 tys. mieszkańców). Na wsi odsetek osób żyjących poniżej minimum
egzystencji wyniósł prawie 12%14. Najwyższym odsetkiem ubogich osób na wsi odznaczały się rodziny
nie mające własnego gospodarstwa rolnego i utrzymujące się głównie ze świadczeń społecznych innych
niż emerytura i renta (ok. 42%). Mieszkańcy wsi stanowili ponad 60% osób żyjących poniżej granicy
ubóstwa skrajnego, podczas gdy udział ludności wiejskiej wśród ogółu ludności Polski wynosił mniej niż 40%.

ubostwo-ustawowe-woj
Obserwuje się również znaczne terytorialne rozpiętości w ocenach zasięgu ubóstwa skrajnego.

Na poziomie regionów stopa ubóstwa skrajnego wahała się w 2014 r. od ok. 5% w regionie centralnym do około 10% w regionach: północnym i wschodnim, natomiast na poziomie województw – od ok. 5%
do ok.15%. Najwyższą stopę ubóstwa skrajnego odnotowano w województwach: warmińskomazurskim (prawie 15%) oraz świętokrzyskim (ok. 12%). Są to województwa charakteryzujące się wysokimi stopami bezrobocia, dużym udziałem pracujących w sektorze rolnym oraz niskimi wynagrodzeniami w stosunku do przeciętnych w kraju. ubostwo-skrajnewojZasięg ubóstwa skrajnego jest zróżnicowany nie tylko pomiędzy poszczególnymi województwami, lecz również w obrębie samych województw. Przykładem tego mogą być szacunki
dotyczące stopy ubóstwa dla województwa mazowieckiego. O ile wskaźnik ubóstwa skrajnego dla całego województwa mazowieckiego należy do najniższych w kraju – wynosi on około 5%, o tyle ten sam wskaźnik – po wyłączeniu z szacunków stolicy – przyjmuje wartość znacznie wyższą (ok. 8%), przekraczając nieznacznie średnią dla Polski. Rozdźwięk ten wskazuje na duże różnice pomiędzy stolicą, a resztą województwa.
Podobnie jak w skali całego kraju, wewnątrzregionalne różnice w poziomie zagrożenia ubóstwem przebiegają także na linii miasto – wieś. We wszystkich województwach, z wyjątkiem województwa śląskiego, zagrożenie ubóstwem skrajnym jest wyraźnie wyższe na wsi niż w miastach.  ubostwo-skrajne-wiesW większości województw stopa ubóstwa skrajnego jest dwu, a nawet trzykrotnie wyższa na wsi niż w mieście.

Źródło: GUS, Ubóstwo w Polsce w latach 2013 i 2014

Przeciętne miesięczne wynagrodzenia w województwach

Przeciętne miesięczne wynagrodzenie ogółem brutto w październiku 2014 roku wyniosło 4107,72 zł. Mężczyźni osiągnęli przeciętne wynagrodzenie o 9,1% wyższe od średniego w skali kraju (tj. wyższe o 374,03 zł), a kobiety ⎯ niższe o 9,5% (czyli niższe o 390,15 zł), co w konsekwencji oznacza, że przeciętne wynagrodzenie mężczyzn było o 20,6% (o 764,18 zł) wyższe od przeciętnego
wynagrodzenia kobiet.
Przeciętne miesięczne wynagrodzenia

Transport wodny śródlądowy w Polsce w 2014 r.

Specyfika infrastruktury dróg wodnych wpływa na czynniki kształtujące popyt na przewozy żeglugą śródlądową. Warunki nawigacyjne przekładają się bezpośrednio na podstawowe parametry konstrukcyjne taboru wykorzystywanego do przewozów w żegludze śródlądowej, w tym na stosunkowo małą ładowność barek, jak również na wielkość przewozów. W 2014 r. odnotowano wzrost liczby ładunków przewiezionych przez polskich armatorów żeglugi śródlądowej. Wzrost ten dotyczył przede wszystkim przewozów krajowych.

Długość sieci śródlądowych dróg wodnych w Polsce w 2014 r. utrzymała się na podobnym poziomie jak w roku poprzednim i wyniosła 3655 km, z czego 2417 km stanowiły uregulowane rzeki żeglowne, 644 km – skanalizowane odcinki rzek, 336 km – kanały, 259 km – jeziora żeglowne. Faktycznie eksploatowanych przez żeglugę było 3387 km (92,7%) dróg żeglownych. Dostosowanie wymiaru statków i dróg wodnych jest głównym czynnikiem determinującym efektywność transportu wodnego śródlądowego. Wymagania stawiane drogom o znaczeniu międzynarodowym[1] (klasy IV i V) w 2014 r. spełniało w Polsce 5,9% długości dróg wodnych (214 km). Udział dróg tej klasy, zapewniających parametry niezbędne do nowoczesnej żeglugi, w ogólnej długości dróg wodnych
w Polsce nie zmienił się od 2007 r. Pozostałą sieć dróg wodnych tworzą drogi o znaczeniu regionalnym klasy I, II i III, których łączna długość w 2014 r. wyniosła 3441 km (94,1% ogólnej długości dróg wodnych).

wiek-statki-polska

Większa część  taboru  żeglugi  śródlądowej jest zdekapitalizowana i wymaga odtworzenia. Jego wiek znacznie przekracza normatywny okres użytkowania, a eksploatacja jest możliwa dzięki stałej modernizacji. Według danych za 2014 r. większość eksploatowanych pchaczy (74,2%), niemal połowa barek do pchania (48,2%) oraz wszystkie barki z własnym napędem zostały wyprodukowane w latach 1949‐1979.

Rotacje na rynkach pracy w UE

Polska zanotowała najwyższy poziom rotacji wśród badanych krajów UE. Na drugim miejscu jest Francja, na trzecim Wielka Brytania. • Średnia dla badanych krajów UE od ostatniego kwartału wzrosła o 1 p.p. i wyniosła 20%. • Największy wzrost rotacji w porównaniu do poprzedniego kwartału, razem z Polską odnotowała Belgia.

rotacje-pracaNajwiększy spadek rotacji zaobserwowano na Słowacji (o 5 p.p.)

 

ŹRÓDŁO: RANDSTAD, Monitor Rynku Pracy, 20 edycja, czerwiec 2015

Erytrea – wskaźniki demograficzno-migracyjne

erytrea-uchodzcy-polskaWedług danych UNHCR, około 5000 osób ucieka z Erytrei każdego miesiąca, głównie do Etiopii i Sudanu, mimo surowej polityki władz, aby przeciwdziałać ucieczkom. Służby graniczne mają rozkaz, by rozstrzeliwać wszystkich uciekinierów. Mimo to do 2011 r. wyemigrowało około 5% ludności kraju. W  obozach dla uchodźców w Etiopii przeważają młodzi chłopcy, niektórzy mają zaledwie 6 lat; – Erytrejczycy w Sudanie: Emigracja z Erytrei do Sudanu nasiliła się od 2004 r. na skutek opresyjnego wojskowego reżimu w Erytrei, który w połączeniu z częstymi suszami oraz brakiem ekonomicznych perspektyw powoduje masową emigrację z tego kraju. Profil uchodźców: są to zwykle młodzi, dobrze wykształceni ludzie, pochodzą z rejonów górskich lub dużych miast i nie mają żadnych związków kulturowych i etnicznych z mieszkańcami Sudanu. Pod względem przynależności etnicznej, są to często członkowie grupy Tigrinya i są chrześcijanami. Ich możliwości znalezienia pracy i utrzymania się poza obozami są znikome. Większość z nich traktuje Sudan jako kraj tranzytu po drodze do Europy lub Izraela; – najczęściej deklarowane powody wnioskowania o ochronę międzynarodową w Europie: ucieczka przed obowiązkową służbą wojskową, drakońskie kary za nielegalny wyjazd z kraju, rzadziej przynależność do nielegalnych wspólnot religijnych takich jak Świadkowie Jehowy lub zielonoświątkowcy, działalność opozycyjna, problemy wynikające z pracy w charakte

ŹRÓDŁO: Urząd ds. Repatriacji i Cudzoziemców

Uzależnienie od importu energii w UE

uzaleznienie-import2Z opublikowanych przez Eurostat najnowszych danych na temat zużycia i zależności od importu energii wynika, że Polska jest szóstym najmniej uzależnionym energetycznie krajem Unii Europejskiej. uzaleznienie-importZ danych Europejskiego Urzędu Statystycznego wynika również, że w latach 2008-2011, gdy na skutek kryzysu zużycie energii w większości europejskich krajów malało, Polska obok trzech innych krajów zanotowała pod tym względem wzrost.

ŹRÓDŁO: EUROSTAT, 2013 r.

NIK o funkcjonowaniu portów morskich

Poprawiły się warunki funkcjonowania czterech strategicznych polskich portów – w Gdańsku, Gdyni, Szczecinie i Świnoujściu. Spółki zarządzające portami zwiększyły przychody ze sprzedaży usług, dzierżawy i z opłat portowych. Jednak wyniki mogłyby być jeszcze lepsze, gdyby tylko poprawił się dostęp do portów od strony morza i lądu. Barierą rozwoju spółek zarządzających portami są też problemy z uzyskaniem kontroli nad terenem, który często pozostaje własnością innych podmiotów.

porty-nik

Wielkość obrotów ładunkowych już w 2013 r. przekroczyła 70 mln ton, a w 2014 r. wyniosła 75,1 mln ton. Łączna powierzchnia czterech portów o podstawowym znaczeniu dla gospodarki narodowej na koniec 2014 r. wynosiła 43 840,4 tys.  km2 (w tym Gdańsk 24 443 tys. km2 , Gdynia 5 081,3 tys. km2 , Szczecin i Świnoujście 14 316,1 tys. km2 ), a we władaniu spółek zarządzających tymi portami pozostawało 14 857,7 tys.  km2 (w tym ZMP Gdańsk 6 698 tys. km2 , ZMP Gdynia 2 697 tys. km2 , ZMPSiŚ 5 462,6 tys.  km2 ), tj. 33,9% łącznej powierzchni portów. Wskaźnik reprodukcji środków trwałych (suma rocznych nakładów na inwestycje i remonty / roczna kwota amortyzacji) w 2014 r. w ZMP Gdańsk wyniósł 92,1%, ZMP Gdynia 530,2%, w ZMPSiŚ 445,2%, przekraczając znacznie zakładane 75%. Wskaźnik odnowienia majątku trwałego (różnica pomiędzy stanem środków trwałych brutto na koniec roku i na początek roku / wartość środków trwałych brutto na początek roku), zakładany na 1,52–2,50, był w 2014 r. zdecydowanie wyższy w przypadku ZMP Gdynia (18,1%) i ZMPSiŚ (10,54%), natomiast w przypadku ZMP Gdańsk osiągnął wartość ujemną -9%. Części zakładanych wskaźników nie udało się dotychczas uzyskać. Ruch pasażerski w 2014 r. wyniósł 1 692 tys. osób (w tym: w porcie Gdańsk 137,8 tys. osób, w porcie Gdynia 657,2 tys. osób, w portach Szczecin i Świnoujście 897,9 tys. osób). Nabrzeża portowe miały łączną długość 51 115,6 m. W strukturze przychodów podmiotów zarządzających portami zakładano wzrost odsetka przychodów z opłat portowych z 36% do 45% i spadek odsetka przychodów z tytułu dzierżaw i usług z 64% do 55%. Tymczasem nastąpił spadek przychodów z opłat portowych: w ZMP Gdańsk w 2014 r. z opłat portowych pochodziło 30,3% przychodów, w ZMP Gdynia 30,6%, a w ZMPSiŚ 35,4%8.

 

ŹRÓDŁO: NIK

Wartość udzielonych kredytów i pożyczek w latach 2013-2014

kredyty-pozyczkiW 2014 r. wartość udzielonych kredytów i pożyczek ogółem wzrosła o 11,7% do kwoty 27 917 mln zł. Odnotowano wzrost wartości kredytów gotówkowych o 35,6%, pożyczek gotówkowych o 32,9%, kredytów ratalnych i kartowych o 26,8%, samochodowych o 15,3%, a hipotecznych o 1,6%. Natomiast wartość kredytów konsolidacyjnych w porównaniu z 2013 r. zmniejszyła się o 39,3%.

ŹRÓDŁO: GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY