Polityka

Bieda i ubóstwo w Polsce

Ubóstwo, to pojęcie, które z jednej strony określa warunki życia jednostki, a z drugiej strony wskazuje na nierówności i sprzeczności występujące w społeczeństwie. Chociaż nikt nie kwestionuje
faktu, że ubóstwo jest zjawiskiem wielowymiarowym, to dla polityki społecznej podstawowe znaczenie
ciągle mają informacje dotyczące zasięgu ubóstwa ekonomicznego. Podstawę publikowanych przez
GUS w sposób regularny danych dotyczących zasięgu ubóstwa ekonomicznego w Polsce stanowią
wyniki badań budżetów gospodarstw domowych. 

Podobnie jak w poprzednich latach, zasięg ubóstwa skrajnego na wsi był w 2014 r. ponad dwukrotnie wyższy niż w miastach. Różnica ta jest szczególnie wyraźna, gdy sytuację na wsi
porównuje się z sytuacją w największych miastach (500 tys. lub więcej mieszkańców). W skrajnym
ubóstwie żyło w 2014 roku prawie 5% mieszkańców miast (od ok. 1% w największych miastach, do prawie 9% w miastach poniżej 20 tys. mieszkańców). Na wsi odsetek osób żyjących poniżej minimum
egzystencji wyniósł prawie 12%14. Najwyższym odsetkiem ubogich osób na wsi odznaczały się rodziny
nie mające własnego gospodarstwa rolnego i utrzymujące się głównie ze świadczeń społecznych innych
niż emerytura i renta (ok. 42%). Mieszkańcy wsi stanowili ponad 60% osób żyjących poniżej granicy
ubóstwa skrajnego, podczas gdy udział ludności wiejskiej wśród ogółu ludności Polski wynosił mniej niż 40%.

ubostwo-ustawowe-woj
Obserwuje się również znaczne terytorialne rozpiętości w ocenach zasięgu ubóstwa skrajnego.

Na poziomie regionów stopa ubóstwa skrajnego wahała się w 2014 r. od ok. 5% w regionie centralnym do około 10% w regionach: północnym i wschodnim, natomiast na poziomie województw – od ok. 5%
do ok.15%. Najwyższą stopę ubóstwa skrajnego odnotowano w województwach: warmińskomazurskim (prawie 15%) oraz świętokrzyskim (ok. 12%). Są to województwa charakteryzujące się wysokimi stopami bezrobocia, dużym udziałem pracujących w sektorze rolnym oraz niskimi wynagrodzeniami w stosunku do przeciętnych w kraju. ubostwo-skrajnewojZasięg ubóstwa skrajnego jest zróżnicowany nie tylko pomiędzy poszczególnymi województwami, lecz również w obrębie samych województw. Przykładem tego mogą być szacunki
dotyczące stopy ubóstwa dla województwa mazowieckiego. O ile wskaźnik ubóstwa skrajnego dla całego województwa mazowieckiego należy do najniższych w kraju – wynosi on około 5%, o tyle ten sam wskaźnik – po wyłączeniu z szacunków stolicy – przyjmuje wartość znacznie wyższą (ok. 8%), przekraczając nieznacznie średnią dla Polski. Rozdźwięk ten wskazuje na duże różnice pomiędzy stolicą, a resztą województwa.
Podobnie jak w skali całego kraju, wewnątrzregionalne różnice w poziomie zagrożenia ubóstwem przebiegają także na linii miasto – wieś. We wszystkich województwach, z wyjątkiem województwa śląskiego, zagrożenie ubóstwem skrajnym jest wyraźnie wyższe na wsi niż w miastach.  ubostwo-skrajne-wiesW większości województw stopa ubóstwa skrajnego jest dwu, a nawet trzykrotnie wyższa na wsi niż w mieście.

Źródło: GUS, Ubóstwo w Polsce w latach 2013 i 2014

Syria – wskaźniki demograficzno-migracyjne

syria-uchodzcy-polskaUchodźcy z Syrii. Agendy ONZ szacują liczbę wewnętrznych przesiedleńców w Syrii na 7,6 mln, natomiast liczbę osób potrzebujących pilnej pomocy humanitarnej – na 12,2 mln. Liczba uchodźców, którzy schronili się poza granicami kraju przekroczyła 4 mln., z czego 1,8 mln przebywa w Turcji, niemal 1,2 mln w Libanie, 629 tys. w Jordanii, 249 tys. w Iraku i 132 tys. w Egipcie; – uchodźcy syryjscy w Libanie – w połowie 2015 r. (dane z dnia 06.07.2015) liczba zarejestrowanych uchodźców z Syrii sięgała prawie 1 173 000 osób; szacuje się, że w kraju przebywa również około 500 tys. niezarejestrowanych syryjskich uchodźców. Oznacza to, że uchodźcy syryjscy stanowią obecnie 1/3 libańskiej populacji. Dla tego niewielkiego kraju jest to olbrzymim obciążeniem i stanowi potencjalny czynnik destabilizacji; – w Turcji przebywa w chwili obecnej ponad 1 805 000 zarejestrowanych syryjskich uchodźców. Około 220 tys. spośród nich mieszka w 22 obozach prowadzonych przez rządową agencję pomocy i ulokowanych jest w południowej części Turcji na pograniczu z Syrią. Pozostali żyją na własną rękę w różnych miastach kraju, koncentrując się szczególnie w południowych prowincjach Turcji (Gaziantep, Sanliurfa, Hatay i Kilis). Wydaje się, że Turcja nieco lepiej niż inne państwa regionu radzi sobie z napływem uchodźców, jednakże Amnesty International w wydanym 20 listopada ub. roku raporcie pisze o dramatycznej sytuacji uchodźców, z których kilkaset tysięcy żyje w nędzy i jest bezbronnych wobec nadużyć; – w chwili obecnej w Jordanii przebywa ponad 629 tys. zarejestrowanych uchodźców syryjskich. Około 85 % z nich mieszka na własną rękę w  ośrodkach miejskich w północnej i północnowschodniej części kraju. Pozostałe 15 % znalazło zakwaterowanie w jednym z obozów dla uchodźców, z których największe (i oficjalne) to al-Zaatari oraz Azrak. W prowadzonym pod auspicjami UNHCR obozie kontenerowo-namiotowym Zaatari mieszka w chwili obecnej niemal 85 tys. osób. Obóz był kilkakrotnie sceną gwałtownych protestów wynikających z panujących tu surowych warunków i słabej infrastruktury. Na przykładzie Jordanu można stwierdzić, że z Syrii uciekają całe rodziny, składające się średnio z 6 osób. Wśród uchodźców reprezentowane są wszystkie grupy wiekowe; – powody ubiegania się o ochronę w Europie: w przytłaczającej większości uchodźcy z Syrii powołują się na brak bezpieczeństwa i zagrożenie życia oraz na złą sytuację humanitarną, w mniejszym stopniu powołują się na inne przyczyny takie jak: narodowość lub wyznanie, działalność opozycyjna, uchylanie się od służby wojskowej lub dezercja.

ŹRÓDŁO: Urząd ds. Repatriacji i Cudzoziemców 

332 tys. mniej bezrobotnych w 2014 roku

bezrobocie-2014-liczbaW 2014 roku liczba bezrobotnych spadła o 332,1 tys. osób (o 15,4%), podczas gdy w 2013 roku było ich więcej o 21,1 tys. osób (o 1,0%). W całym 2014 roku pracodawcy zgłosili do urzędów pracy prawie 1,1 miliona wolnych miejsc pracy i miejsc aktywizacji zawodowej.

Stopa bezrobocia rejestrowanego wyniosła w końcu grudnia 2014 roku 11,5% i w porównaniu do listopada wzrosła o 0,1 punktu procentowego. To najniższy grudniowy wzrost wskaźnika bezrobocia od 2008 r.

Liczba bezrobotnych w końcu grudnia 2014 wyniosła 1 825,8 tys. osób i w porównaniu do końca listopada 2014 r. wzrosła o 26,3 tys. osób (o 1,5%). Dla porównania w analogicznym okresie 2013 roku (grudzień – listopad) odnotowano wzrost liczby bezrobotnych o 41,9 tys. osób (o 2,0%).

W dwóch województwach, dolnośląskim i śląskim, liczba bezrobotnych w stosunku do listopada nieznacznie zmniejszyła się. W 14 województwach odnotowano wzrost bezrobocia.

Liczba wolnych miejsc pracy i miejsc aktywizacji zawodowej zgłoszonych przez pracodawców do urzędów pracy w grudniu 2014 roku wyniosła 54,9 tys. Było to prawie o 9 tys., czyli o 18,7%, więcej niż w grudniu poprzedniego roku.

W całym 2014 roku liczba bezrobotnych spadła o 332,1 tys. osób (o 15,4%), podczas gdy w 2013 roku liczba bezrobotnych wzrosła o 21,1 tys. osób (o 1,0%).

Po 5 latach rocznego wzrostu stopy bezrobocia, po raz pierwszy w końcu 2014 roku wskaźnik bezrobocia osiągnął poziom niższy niż w końcu 2013 roku (o 1,9 punktu procentowego).

Stopa bezrobocia w grudniu 2014 roku (11,5%) była o 1 punkt procentowy niższa niż wysokość stopy bezrobocia rejestrowanego na koniec 2014 r. wskazywana w Wytycznych MF z października 2014 r. (12,5%) oraz o 2,3 punktu procentowego niższa od wysokości tego wskaźnika przyjętej w założeniach do projektu budżetu państwa na rok 2014 (13,8%).

Jedną z przyczyn spadku liczby bezrobotnych w 2014 roku w porównaniu do roku ubiegłego był ożywienie gospodarcze, co znalazło wyraz w wyższej dynamice wzrostu PKB. Poprawa sytuacji gospodarczej wpłynęła na wzrost liczby ofert pracy w skali roku. W całym 2014 roku pracodawcy zgłosili do urzędów pracy 1 094,9 tys. wolnych miejsc pracy i miejsc aktywizacji zawodowej, tj. o 221,1 tys. (o 25,3%) więcej niż w 2013 roku (873,8 tys.).