W zawodzie kierowcy samochodu ciężarowego – i nie tylko! – ogromnie istotny jest czas pracy. Nie może on być na tyle długi, by powodował przemęczenie. Jego skutki mogą przecież okazać się tragiczne zarówno dla samego kierowcy, jak i dla innych uczestników ruchu drogowego. Dlatego Unia Europejska wprowadziła i modyfikuje przepisy w tym zakresie.
Zmęczenie, jeśli przekroczy pewien poziom, jest bardzo szkodliwe i niebezpieczne. Powoduje znaczący spadek koncentracji oraz osłabienie fizyczne. W przypadku kierowcy może rodzć poważne zagrożenia. Przemęczony człowiek może zasnąć bądź zasłabnąć za kierownicą, co niemal na pewno skończy się wypadkiem, często tragicznym.
Dlatego też prawne regulacje dotyczące czasu pracy oraz koniecznego odpoczynku kierowców samochodów ciężarowych są wdrażane zarówno na poziomie krajowym, jak i europejskim. Przyjrzyjmy się tym zasadom.
Europejski pakiet mobilności – co to takiego?
W lipcu 2020 roku Parlament Europejski ogłosił pakiet mobilności, czyli zbiór regulacji prawnych dotyczących transportu drogowego w Unii Europejskiej. Jego celem jest poprawa warunków pracy kierowców oraz regulacja rynku transportowego. Obejmuje on następujące zasady:
1) Odpoczynek tygodniowy – kierowca transportu międzynarodowego może odbyć dwa skrócone odpoczynki tygodniowe z rzędu (24 godziny); rekompensatą za nie powinien być równoważny okres odpoczynku wykorzystany jednorazowo przed upływem trzech tygodni, przed regularnym odpoczynkiem tygodniowym, który trwa minimum dziewięć godzin i musi się odbywać w odpowiednim miejscu zakwaterowania.
2) Powrót do bazy – praca kierowcy musi być tak zorganizowana, by raz na cztery tygodnie odbył on regularny odpoczynek tygodniowy w siedzibie przewoźnika lub swoim miejscu zamieszkania. Za dwa skrócone odpoczynki tygodniowe przysługuje prawo do rekompensaty w postaci szybszego powrotu do bazy z trasy.
3) Dłuższy czas jazdy – istnieje możliwość wydłużenia o godzinę dziennego lub tygodniowego czasu jazdy, gdy kierowca zamierza dotrzeć do bazy lub miejsca zamieszkania na odpoczynek tygodniowy. W takim wypadku jazda może też być dłuższa nawet o dwie godziny, ale z uwzględnieniem obowiązkowej trzydziestominutowej przerwy.
4) Przerwa – kierowca w załodze kilkuosobowej może odbyć w pojeździe czterdziestopięciominutową przerwę tylko w przypadku, gdy nie pomaga kierowcy prowadzącemu pojazd.
Europejski pakiet mobilności – jakie zmiany?
W roku 2022 wprowadzono modyfikacje do pakietu mobilności.
1) Wynagrodzenie pracowników delegowanych – kierowca pracujący w innym kraju powinien otrzymywać wypłatę zgodną z tamtejszymi stawkami.
2) Obowiązkowy wpis w tachografie po przekroczeniu granicy państwa.
3) Zgłaszanie przez firmy transportowe delegowanych kierowców do systemu IMI.
4) Kabotaż – od 1 lutego 2022 r. kierowcy wykonujący przewozy kabotażowe muszą raz na osiem tygodni zjechać do bazy w kraju, gdzie mieści się siedziba przewoźnika. Ten sam pojazd może wykonać maksymalnie trzy przejazdy kabotażowe w ciągu siedmiu dni w jednym państwie UE; potem musi nastąpić czterodniowa przerwa.
5) Liczba miejsc postojowych w bazie firmy transportowej musi wynosić co najmniej 1/3 posiadanej floty pojazdów.
6) Pojazdy od 2,5 tony DMC z licencją transportową.
7) Zabezpieczenie finansowe pojazdów od 2,5 tony DMC – 1800 euro za pierwszy, 900 euro za kolejne.
8) Przewoźnik zajmujący się transportem pojazdami od 2,5 tony DMC musi posiadać siedzibę firny.
9) Przewoźnicy, którzy korzystają z pojazdów od 2,5 t DMC, podlegają przepisom wspólnym o licencjach i kabotażu.
Z kolei na rok 2023 planowane są:
1) Dopracowanie definicji bazy eksploatacyjnej i określenie minimalnej liczny miejsc postojowych.
2) Obowiązek składania oświadczeni dotyczącego kierowców zatrudnionych w firmie transportowej.
3) Nowa generacja tachografów, w 2023 r. w nowo rejestrowanych pojazdów, do 2025 r. obowiązkowa wymiana w starszych.
Czy za nieprzestrzeganie zasad pakietu mobilności przewidziane są kary?
Tak. Są to kary pieniężne, zależne od wykroczenia.
