Kto lobbuje w UE?

Ocenia się, że ponad 70 proc. uregulowań prawnych dotyczących polskich przedsiębiorców powstaje w instytucjach UE. Znaczenie regulacji unijnych dla funkcjonowania biznesu w państwach członkowskich sprawia, że warto i należy lobbować w Brukseli.

Skuteczny lobbing wymaga kierowania się kilkoma podstawowymi zasadami. Należy do nich: określenie celu działalności lobbingowej, spełnienie podstawowego wymogu formalnego, jakim jest wpis do unijnego Rejestru służącego przejrzystości (Transparency Register), przyjęcie opcji lobbingu proaktywnego, wiążące się z posiadaniem biura w Brukseli (lub zapewnieniem sobie dostępu do takiego biura), aktywne członkostwo w stowarzyszeniach i organizacjach branżowych krajowych i międzynarodowych (ważne zwłaszcza dla MSP), wybór odpowiednich kanałów wpływu na decyzje UE przy przyjęciu zasady wzajemności w relacjach z instytucjami unijnymi, wykorzystanie szans, jakie może stwarzać zawiązywanie koalicji z innymi podmiotami lobbującymi oraz współpraca z polskimi decydentami i przedstawicielami w Brukseli.

Struktura podmiotów lobbujących w Komisji Europejskiej i Parlamencie Europejskim

Instytucje unijne są miejscem aktywności około 12 tys. podmiotów lobbujących z państw członkowskich UE i spoza Unii. Mniej niż połowa z nich (4,7 tys.) to przedsiębiorstwa i ich grupy oraz stowarzyszenia branżowe i przemysłowe, a więc jednostki funkcjonujące i lobbujące w obszarze gospodarczym. Wśród lobbistów biznesowych najliczniej reprezentowane są podmioty z Belgii, Niemiec, Wielkiej Brytanii, Francji, Hiszpanii, Włoch i Holandii. Ich łączny udział wynosi 68 proc. Polska z udziałem 2 proc. zajmuje 10. pozycję w UE, wyprzedzając wszystkie kraje „nowej” Unii, a także takie kraje UE-15, jak Dania, Austria, Irlandia, Portugalia i Grecja.

Struktura geograficzna lobbistów biznesowych w Unii Europejskiej (udział w proc.)

Skala wydatków, które pociąga za sobą prowadzenie aktywności lobbingowej w UE jest zróżnicowana. Co czwarty lobbista przeznaczał na ten cel mniej niż 10 tys. EUR rocznie, ale jednocześnie co dziesiąty 500 tys. EUR i więcej. W przypadku rekordzisty roczne wydatki przekraczały 12 mln EUR. Duże nakłady umożliwiają zatrudnianie licznego personelu oraz otwarcie i prowadzenie własnego biura w Brukseli. Biurem takim dysponował średnio co trzeci lobbista biznesowy z UE-28, co czwarty z Niemiec i co dziesiąty z Polski. Polskie interesy w Brukseli reprezentowało ogółem 221 podmiotów, spośród których 130 można uznać za przedstawicieli interesów polskiego biznesu (według stanu na 28.02.2019 r.).

W Unii Europejskiej głównym miejscem aktywności lobbingowej firm i grup interesu są Komisja Europejska i Parlament Europejski, w których oficjalnie działa 12 tys. podmiotów. Połowę z nich stanowią lobbiści działający we własnym imieniu, w tym przedsiębiorstwa i grupy, oraz stowarzyszenia branżowe, przemysłowe i zawodowe.

Reprezentacja lobbistów biznesowych z poszczególnych państw członkowskich UE (udział w ogólnej liczbie lobbistów biznesowych w proc.)

Na podejmowane w UE decyzje mają również wpływ firmy konsultingowe, kancelarie prawne i niezależni konsultanci, organizacje pozarządowe, ośrodki analityczne i instytucje badawcze, podmioty reprezentujące władze lokalne, regionalne i gminne oraz reprezentanci kościołów i wspólnot religijnych (wykres 1).