Narażenie na zanieczyszczenie powietrza cząstkami stałymi1 wywołuje szereg niekorzystnych skutków, m.in. zwiększone ryzyko chorób sercowo-naczyniowych i oddechowych, a także przedwczesnej śmierci. Według badań Europejskiej Agencji Środowiskowej, w 2019 r. 253 tys. przedwczesnych zgonów związane było z zanieczyszczeniem powietrza pyłem PM2.5.
Około 24 proc. europejskich emisji pyłów zawieszonych pochodziło z sektora transportu. Emisje cząstek stałych (PM) z pojazdów mechanicznych pochodzą z dwóch głównych źródeł, tj. spalin z silników spalinowych oraz degradacji części pojazdów i nawierzchni drogowej. W latach 2000-2021 emisje cząstek stałych (PM10/2.5) z transportu w UE-27 spadły odpowiednio o 47 proc. i 56 proc. Jednak spadek ten dotyczy emisji pyłów głównie ze spalin silników spalinowych. Obecnie za 90 proc. wszystkich emisji PM z ruchu drogowego odpowiada degradacja części pojazdów i nawierzchni drogowej Pojazdy osobowe z silnikami spalinowymi emitują najwięcej pyłów PM na przejechany 1 km – średnio o 45 proc. więcej niż samochody elektryczne.
Emisje pyłów zawieszonych PM10 i PM2.5 dla samochodów osobowych (g/km)
Samochody elektryczne nie emitują pyłów w procesie spalania paliwa
Emitują także mniej pyłów związanych ze 1 Pyły zawieszone PM10 to zawieszone w powietrzu cząstki stałe o średnicy nie większej niż 10 mikrometrów. Pyły zawieszone PM2.5 (pył drobny) to zawieszone w powietrzu cząstki stałe o średnicy poniżej 2,5 mikrometra. 90 proc. emisji pyłów PM z ruchu drogowego stanowią emisje nie związane ze spalinami 45 proc. mniej pyłów zawieszonych emitują samochody elektryczne niż samochody spalinowe 253 tys. przedwczesnych zgonów w 2021 r. w UE było spowodowane zanieczyszczeniem powietrza pyłami PM2.56 Tygodnik Gospodarczy PIE 25 stycznia 2024 r. zużyciem okładzin hamulcowych ze względu na zastosowanie systemu RBS (Regenerative Braking System).
Jednak samochody elektryczne emitują 8,5 proc. więcej pyłów związanych ze zużyciem opon drogowych i 12,5 proc. więcej z powodu zużycia nawierzchni drogowej w porównaniu do samochodów z silnikami spalinowymi. Wynika to z większej średniej masy pojazdu elektrycznego. Główne czynniki wpływające na zwiększoną emisję pyłów zawieszonych nie wynikających ze spalania paliw to: szybkość jazdy, masa samochodu i jakość nawierzchni drogowej. Największe emisje związane ze zużyciem opon drogowych występują przy prędkościach ok. 40 km/h, co odpowiada warunkom jazdy miejskiej. Współczynnik zużycia opon jest o około 50 proc. wyższy przy średniej prędkości 40 km/h niż przy średniej prędkości 90 km/h.
Limity emisji nie spalinowych
Obecnie negocjowana jest nowa norma EURO 7, która ma określać limity emisji nie spalinowych. Sama legislacja w tym obszarze może jednak nie wystarczyć. Według badań OECD, bez nowych technologii produkcji opon i klocków hamulcowych zmniejszenie emisji pyłów będzie bardzo trudne do osiągnięcia. Obecnie najskuteczniejszą metodą zmniejszenia emisji pyłów sektora transportu, pogarszających jakość powietrza w europejskich miastach, jest promocja alternatywnych środków transportu, tj. komunikacji pieszej, rowerowej oraz publicznego transportu zbiorowego.
